تربچه سریعترین سبزی باغچه است: از کاشت بذر تا برداشت فقط ۲۵ تا ۳۵ روز طول میکشد. بهترین زمان کاشت تربچه هوای خنک ۱۰ تا ۲۰ درجه است؛ یعنی مهر و آبان و دوباره بهمن تا فروردین در بیشتر مناطق ایران. بذر را ۱ تا ۱.۵ سانتیمتر زیر خاک و با فاصله ۳ تا ۵ سانتیمتر بکارید؛ ۳ تا ۷ روز بعد سبز میشود. در ادامه زمان کاشت هر منطقه، کاشت در گلدان، آبیاری و دلیل توخالی یا تند شدن تربچه را توضیح دادهایم.
| بهترین زمان کاشت | مهر و آبان؛ بهمن تا فروردین |
| دمای مناسب | ۱۰ تا ۲۰ درجه سانتیگراد |
| عمق کاشت بذر | ۱ تا ۱.۵ سانتیمتر |
| فاصله بوتهها | ۳ تا ۵ سانتیمتر (ردیفها ۱۵ تا ۲۰) |
| زمان جوانهزنی | ۳ تا ۷ روز |
| زمان برداشت | ۲۵ تا ۳۵ روز (تربچه گرد) |
بهترین زمان کاشت تربچه
تربچه سبزی فصل خنک است. در گرمای بالای ۲۵ درجه و روزهای بلند تابستان، ریشه تند، سفت و توخالی میشود و گیاه زود به گل میرود. برای همین در بیشتر ایران دو فصل اصلی کاشت دارد: پاییز (مهر و آبان) و اواخر زمستان تا بهار (بهمن تا فروردین). در مناطق گرم جنوبی که زمستان ملایم است، میتوانید از مهر تا بهمن پشت سر هم تربچه بکارید.
اگر در آبان دیر شده، هنوز میتوانید تربچه را در گلدان کنار پنجره آفتابگیر یا زیر پوشش پلاستیکی در باغچه بکارید؛ تربچه سرمای ملایم تا حدود صفر درجه را تحمل میکند. برای دیدن بقیه سبزیهای این فصل، مطلب کاشت سبزی خوردن در پاییز را بخوانید.
انواع تربچه و انتخاب بذر
| نوع تربچه | ویژگی | زمان برداشت |
|---|---|---|
| تربچه قرمز گرد | رایجترین نوع، پوست قرمز و گوشت سفید، طعم ملایم | ۲۵ تا ۳۰ روز |
| تربچه سفید نقلی | کوچک و سفید، ترد و کمتندی؛ برای گلدان عالی | ۲۵ تا ۳۰ روز |
| تربچه دورنگ کشیده (انگشتی) | ریشه کشیده قرمز با نوک سفید | ۳۰ تا ۳۵ روز |
| تربچه هیبرید F1 | یکنواخت، مقاوم به ترک و پوکی | ۲۵ تا ۳۰ روز |
| ترب سفید و ترب سیاه | ریشه بزرگتر، فصل رشد طولانیتر | ۵۰ تا ۷۰ روز |
تربچه را با ترب اشتباه نگیرید؛ ترب سیاه و ترب سفید (دایکون) ریشه بزرگتری دارند و دو ماه یا بیشتر در خاک میمانند. روش کاشت آنها را در کاشت ترب سیاه ببینید.
روش کاشت بذر تربچه در باغچه
کاشت تربچه در گلدان
تربچه یکی از بهترین سبزیها برای بالکن و آپارتمان است، به شرطی که حداقل ۴ تا ۶ ساعت آفتاب مستقیم بگیرد. گلدان یا جعبهای با عمق دستکم ۱۵ سانتیمتر و سوراخ زهکشی انتخاب کنید (برای تربچه کشیده ۲۰ سانتیمتر). خاک گلدان را از ترکیب خاک باغچه، کوکوپیت یا پیت ماس و کمی کمپوست درست کنید تا سبک و پفدار باشد.
- فاصله در گلدان: بذرها را ۳ تا ۴ سانتیمتر از هم بکارید؛ در یک گلدان ۳۰ سانتیمتری حدود ۱۵ تا ۲۰ تربچه جا میشود.
- نور: در نور کم، برگها بلند و ضعیف میشوند و ریشه درشت نمیشود؛ گلدان را پشت پنجره جنوبی یا روی بالکن آفتابگیر بگذارید.
- آبیاری: خاک گلدان زودتر خشک میشود؛ هر وقت ۱ تا ۲ سانتیمتر رویی خشک شد آب دهید.
برای ترکیب خاک و انتخاب گلدان، راهنمای کاشت سبزی در گلدان و آپارتمان را هم ببینید.
آبیاری، کود و مراقبت
راز تربچه ترد و آبدار، آبیاری منظم است. خاک باید همیشه کمی مرطوب باشد، نه خیس و نه خشک. خشکی و بعد آبیاری سنگین باعث ترک خوردن ریشه میشود و کمآبی طولانی تربچه را تند و چوبی میکند. در هوای خنک پاییز معمولاً هر ۲ تا ۳ روز یک بار آبیاری کافی است.
تربچه به کود زیادی نیاز ندارد. اگر خاک را با کمپوست آماده کردهاید، کود اضافه لازم نیست. کود نیتروژن زیاد برگ را پرپشت میکند ولی ریشه کوچک میماند.
مشکلات رایج تربچه و راه حل
| مشکل | علت | راه حل |
|---|---|---|
| تربچه توخالی یا پوک | گرما، دیر برداشت کردن | کاشت در فصل خنک و برداشت بهموقع |
| ترک خوردن ریشه | آبیاری نامنظم | رطوبت یکنواخت خاک |
| تندی زیاد | کمآبی و گرما | آبیاری منظم، کاشت پاییزه |
| به گل رفتن | روزهای بلند و گرم بهار | کاشت زودتر یا رقم مقاوم |
| سوراخهای ریز روی برگ | سوسک کک (کک برگ) | پوشش توری، آفتکش طبیعی |
شته هم گاهی روی برگ تربچه دیده میشود؛ روشهای بدون سم را در از بین بردن شته توضیح دادهایم.
زمان و روش برداشت تربچه
تربچه گرد معمولاً ۲۵ تا ۳۰ روز بعد از کاشت، وقتی قطر ریشه به ۲ تا ۳ سانتیمتر رسید، آماده است. کمی خاک کنار طوقه را کنار بزنید تا اندازه را ببینید. برداشت را عقب نیندازید؛ تربچهای که یک هفته بیشتر در خاک بماند پوک و تند میشود. بعد از برداشت، برگها را جدا کنید و تربچه را در کیسه در یخچال نگه دارید؛ تا ۲ هفته ترد میماند. برگ جوان تربچه هم خوراکی است و میتوانید آن را در سالاد یا آش استفاده کنید.
اگر به خواص و ارزش غذایی تربچه علاقه دارید، مطلب تربچه و خواص دارویی آن را بخوانید.

















