پاییز بهترین فصل کاشت بیشتر سبزیهای خوردن است: گشنیز، جعفری، شوید، تره، شاهی، تربچه، اسفناج و کاهو هوای خنک را دوست دارند و در گرمای تابستان زود به گل میروند. از اواخر شهریور تا آبان بکارید؛ شاهی و تربچه ظرف ۲ تا ۵ هفته و بقیه در ۴۰ تا ۹۰ روز برداشت میشوند. ریحان و نعناع گرمادوستاند و برای کاشت پاییزه در فضای باز مناسب نیستند.
| زمان کاشت | اواخر شهریور تا آبان (مناطق گرم تا آذر) |
| سبزیهای مناسب | گشنیز، جعفری، شوید، تره، شاهی، تربچه، اسفناج، کاهو، پیازچه |
| نامناسب برای پاییز | ریحان و نعناع در فضای باز |
| عمق بذر | ۰٫۵ تا ۱ سانتیمتر (کاهو تقریباً روی خاک) |
| زودبازدهترین | شاهی (۱۰ تا ۲۰ روز) و تربچه (۲۵ تا ۳۵ روز) |
| گلدان | حداقل ۱۵ تا ۲۰ سانتیمتر عمق |
چرا پاییز برای سبزی خوردن بهترین فصل است؟
بیشتر سبزیهای برگی در هوای خنک (۱۰ تا ۲۲ درجه) بهترین رشد را دارند. در گرمای تابستان، گشنیز و شوید و اسفناج زود ساقهی گل میدهند (اصطلاحاً «به تخم میروند») و برگشان تلخ و کم میشود. در پاییز رشد کندتر ولی برگها لطیفتر و معطرترند و آفات هم کمترند.
جدول کاشت سبزی خوردن در پاییز
| سبزی | عمق بذر | روز تا جوانه | روز تا برداشت | نکته |
|---|---|---|---|---|
| گشنیز | ۱ سانتیمتر | ۷ تا ۱۴ | ۴۰ تا ۵۰ | بذر را قبل از کاشت آرام بشکنید تا دو نیمه شود |
| جعفری | ۰٫۵ تا ۱ | ۱۴ تا ۲۸ | ۷۰ تا ۹۰ | ۲۴ ساعت خیس کنید؛ کند جوانه میزند |
| شوید | ۰٫۵ | ۷ تا ۱۴ | ۴۰ تا ۶۰ | جابهجایی را دوست ندارد؛ مستقیم بکارید |
| تره | ۰٫۵ تا ۱ | ۱۰ تا ۱۴ | ۶۰ تا ۷۰ (چین اول) | بعد از هر برداشت دوباره رشد میکند |
| شاهی (ترتیزک) | روی خاک یا ۰٫۵ | ۲ تا ۴ | ۱۰ تا ۲۰ | حتی روی پنبهی خیس هم سبز میشود |
| تربچه | ۱ | ۳ تا ۷ | ۲۵ تا ۳۵ | دیر برداشت کنید پوک و تند میشود |
| اسفناج | ۱ تا ۲ | ۷ تا ۱۴ | ۴۰ تا ۵۰ | در خاک خنک بهتر جوانه میزند |
| کاهو | تقریباً روی خاک | ۴ تا ۱۰ | ۴۵ تا ۷۰ | برای جوانهزنی به نور نیاز دارد |
| پیازچه | ۱ | ۱۰ تا ۱۴ | حدود ۶۰ | از بذر یا پیاز ریز |
زمان کاشت در اقلیمهای مختلف
- مناطق سرد: اواخر مرداد تا اواسط شهریور؛ بعد از آن با پوشش پلاستیکی یا در گلخانهی کوچک.
- مناطق معتدل: اواخر شهریور تا آبان. برای تهران و شهرهای مشابه، مهر بهترین ماه است.
- مناطق گرم: مهر تا آذر؛ کاشت در شهریور بهخاطر گرمای خاک جوانهزنی را کم میکند.
برای زمان کاشت همهی سبزیجات در طول سال، تقویم کاشت سبزیجات را ببینید.
روش کاشت سبزی در باغچه
- خاک را تا عمق ۲۰ سانتیمتر نرم کنید و کود دامی پوسیده یا ورمیکمپوست اضافه کنید.
- سطح خاک را صاف کنید و ردیفهایی با فاصلهی ۱۵ تا ۲۰ سانتیمتر بکشید.
- بذر را در ردیف بپاشید و به اندازهی جدول بالا خاک نرم رویش بریزید.
- با آبپاش ریز آبیاری کنید تا بذر جابهجا نشود و تا جوانهزنی خاک را مرطوب نگه دارید.
- بعد از سبز شدن، بوتههای اضافی را تنک کنید تا هر کدام جای رشد داشته باشد.
کاشت سبزی خوردن در گلدان و بالکن
- گلدان یا جعبهی کشت با حداقل ۱۵ تا ۲۰ سانتیمتر عمق و سوراخ زهکش
- خاک سبک: خاکبرگ، کوکوپیت و کمی ورمیکمپوست
- حداقل ۴ تا ۶ ساعت نور مستقیم؛ بالکن رو به جنوب بهترین است
- شاهی، تره، گشنیز و پیازچه برای گلدان از همه راحتترند
- در شبهای یخبندان، گلدانها را کنار دیوار یا داخل ببرید
برداشت سبزی
- از برگهای بیرونی شروع کنید و مرکز بوته را نچینید تا دوباره رشد کند.
- تره و جعفری را از ۳ تا ۵ سانتیمتری بالای خاک ببرید؛ چند بار برداشت میشوند.
- گشنیز و شوید را قبل از ساقه دادن برداشت کنید.
- صبح زود برداشت کنید؛ برگها تازهتر و معطرترند.
مشکلات رایج
| مشکل | علت | راهحل |
|---|---|---|
| جوانه نمیزند | خاک گرم یا خشک، کاشت عمیق | عمق کمتر، خاک مرطوب، صبر برای خنک شدن هوا |
| زود به گل میرود | گرما یا روز بلند | کاشت دیرتر در پاییز، سایهی بعدازظهر |
| برگ زرد | آبیاری زیاد یا کمبود نیتروژن | زهکشی بهتر و کمی کود |
| شته و کرم برگخوار | آفات پاییزه | آبپاشی، محلول صابون، بررسی پشت برگ |
برای آشنایی بیشتر با یکی از پرطرفدارترین سبزیها، معرفی گشنیز و برای سبزیهایی که با نور کم هم رشد میکنند سبزیجات سایهدوست را بخوانید.

















