زالزالک درختچه یا درخت کوچک خاردار و بسیار مقاومی است که در کوهستانهای ایران خودرو میروید و میوههای قرمز یا زرد ترشوشیرینش از شهریور تا آبان میرسد. بذر زالزالک خواب دوگانه دارد و به ۳ تا ۴ ماه دوره گرم و مرطوب و بعد ۳ تا ۴ ماه سرمادهی نیاز دارد؛ سادهترین راه، کاشت بذر تازه در پاییز در فضای باز و صبر تا بهار سال دوم است. نهال زالزالک را آذر تا بهمن بکارید؛ درختی کمآبخواه، مقاوم به سرمای شدید و مناسب پرچین است.
| نام علمی | Crataegus spp. |
| رسیدن میوه | شهریور تا آبان |
| کاشت بذر | آبان تا آذر (فضای باز) |
| نیاز بذر | ۳–۴ ماه گرم + ۳–۴ ماه سرد |
| کاشت نهال | آذر تا بهمن |
| تحمل سرما | تا حدود ۲۵- درجه |
| شروع باردهی | نهال بذری ۵ تا ۸ سال؛ پیوندی ۳ تا ۴ سال |
زالزالک چیست؟
زالزالک از خانواده گلسرخیان و همخانواده سیب، گلابی و به است. بیش از ۲۰ گونه آن در جنگلها و کوهستانهای ایران، از البرز و زاگرس تا ارسباران، دیده میشود. در اردیبهشت درخت پوشیده از گلهای سفید خوشهای میشود و در پاییز میوههای گرد و کوچک آن رنگ میگیرند. برگها لوبدار و شاخهها خاردارند؛ به همین دلیل زالزالک یکی از بهترین درختچهها برای پرچین طبیعی و حصار زنده است.
انواع زالزالک
| نوع | ویژگی میوه | نکته |
|---|---|---|
| زالزالک قرمز | کوچک، قرمز تیره، ترشمزه با گوشت آردی | رایجترین نوع خودرو در کوهستانها |
| زالزالک زرد | درشتتر، زرد یا نارنجی، شیرینتر | از گونههای میوهای مرغوبتر |
| زالزالک سیاه | کوچک و تیره | کمتر رایج |
| زالزالک زینتی | گلهای صورتی یا قرمز پرپر | برای فضای سبز شهری |
میوه زالزالک تازه یا خشک مصرف میشود و از آن مربا، لواشک و دمنوش هم درست میکنند. در طب سنتی ایران برای تقویت قلب شناخته شده؛ ولی اگر داروی قلب یا فشار خون مصرف میکنید، قبل از مصرف منظم دمنوش زالزالک با پزشک مشورت کنید.
شرایط رشد درخت زالزالک
- آب و هوا: بسیار مقاوم به سرما و خشکی؛ در بیشتر مناطق معتدل و سرد ایران بهخوبی رشد میکند.
- نور: آفتاب کامل برای گل و میوه بیشتر؛ سایه سبک را هم تحمل میکند.
- خاک: کمتوقع؛ از خاک سنگین تا سنگلاخی، به شرط زهکشی.
- آب: بعد از استقرار کمآبخواه است؛ مناسب فضای سبز کمآب.
کاشت بذر زالزالک
بذر زالزالک داخل یک هسته سخت چوبی قرار دارد و جنین آن هم خواب است؛ برای همین در طبیعت بیشتر بذرها بهار سال دوم سبز میشوند. دو روش برای کاشت دارید:
کاشت نهال و پیوند زالزالک
نهال زالزالک را در دوره خواب (آذر تا بهمن) در چالهای به عمق و عرض ۵۰ تا ۶۰ سانتیمتر بکارید و بعد از کاشت عمیق آبیاری کنید. زالزالک پایه بسیار خوبی برای پیوند انواع زالزالک مرغوب و حتی گلابی و به است؛ پیوند اسکنه اواخر زمستان و پیوند شکمی اواخر بهار انجام میشود. زمانبندی پیوند را در زمان پیوند زدن درختان میوه توضیح دادهایم.
هرس و نگهداری
- هرس: در زمستان شاخههای خشک، شکسته و درهم را حذف کنید. برای پرچین، شاخهها را بعد از گلدهی کوتاه کنید.
- آبیاری: در ۲ سال اول تابستانها هفتهای یک بار؛ بعد از آن فقط در خشکی طولانی.
- آفات: بیماری آتشک (سوختگی سرشاخهها مثل سوختن با آتش) مهمترین تهدید است؛ شاخههای آلوده را ۳۰ سانتیمتر پایینتر از محل آلودگی ببرید و ابزار را ضدعفونی کنید.
- خار: هنگام هرس و برداشت دستکش ضخیم بپوشید.
زالزالک کنار درختچههای همیشه سبز یک پرچین متنوع و مقاوم میسازد. برای انتخاب درختان حیاط، بهترین درخت برای حیاط منزل را هم ببینید.
سؤالات متداول
بذر زالزالک و بذر درختان نازبو
بذر درخت زالزالک















