درختچههای همیشه سبز برگهایشان را در زمستان نگه میدارند و حیاط، ویلا و باغچه را در تمام فصلها سبز نگه میدارند. در این راهنما ۱۵ درختچه همیشه سبز زینتی را با عکس معرفی کردهایم، از شمشاد و برگ نو برای پرچین تا پیراکانتا و ناندینا برای رنگ زمستانی؛ همراه با فهرست درختان همیشه سبز، گزینههای مقاوم به سرما، سریعالرشد و مناسب آپارتمان، و نام درختان همیشه سبز برای جدول کلمات متقاطع.
| برای پرچین | شمشاد، برگ نو، فوتینیا، پیراکانتا، زرشک |
| مقاوم به سرما | شمشاد، پیراکانتا، ناندینا، ایلکس، زرشک همیشه سبز |
| مقاوم به گرما و کمآبی | خرزهره، مورد، رزماری، اسطوخودوس، پیتوسپوروم |
| برای سایه | آکوبا، ایلکس، کاملیا |
| سریعالرشد | برگ نو، فوتینیا، خرزهره |
| رنگ در زمستان | پیراکانتا (میوه)، ناندینا (برگ قرمز)، کاملیا (گل) |
مقایسه درختچههای همیشه سبز در یک نگاه
| درختچه | ارتفاع معمول | نور | تحمل سرما | بهترین کاربرد |
|---|---|---|---|---|
| شمشاد | ۱ تا ۳ متر | آفتاب تا نیمسایه | خوب | پرچین و فرمدهی |
| برگ نو | ۲ تا ۴ متر | آفتاب تا نیمسایه | خوب | پرچین سریع |
| پیراکانتا | ۲ تا ۳ متر | آفتاب | عالی | حصار خاردار، میوه زمستانی |
| فوتینیا | ۲ تا ۴ متر | آفتاب تا نیمسایه | خوب | پرچین رنگی |
| پیتوسپوروم | ۲ تا ۳ متر | آفتاب تا نیمسایه | متوسط | گل معطر، مناطق گرم |
| ایلکس | ۲ تا ۵ متر | نیمسایه تا سایه | خوب | گوشههای کمنور |
| کاملیا | ۱.۵ تا ۳ متر | نیمسایه | متوسط | گل زمستانی، شمال ایران |
| آکوبا | ۱ تا ۲ متر | سایه | خوب | زیر درختان، دیوار شمالی |
| ناندینا | ۱ تا ۲ متر | آفتاب تا نیمسایه | خوب | گلدان و باغچه کوچک |
| زرشک همیشه سبز | ۱ تا ۲ متر | آفتاب | عالی | پرچین کوتاه خاردار |
| مورد | ۱ تا ۳ متر | آفتاب | متوسط | پرچین معطر، مناطق گرم |
| رزماری | ۰.۵ تا ۱.۵ متر | آفتاب | متوسط | حاشیه و گلدان، کمآب |
| اسطوخودوس | ۰.۴ تا ۰.۸ متر | آفتاب | خوب | حاشیه باغچه، معطر |
| خرزهره | ۲ تا ۴ متر | آفتاب | متوسط | مناطق گرم و خشک |
| برگ بو | ۲ تا ۵ متر | آفتاب تا نیمسایه | متوسط | پرچین معطر، گلدان |
معرفی ۱۵ درختچه همیشه سبز زینتی با عکس
1. شمشاد
شمشاد رایجترین درختچه همیشه سبز حیاطها و فضای سبز شهری ایران است. آنچه در ایران به نام شمشاد کاشته میشود بیشتر شمشاد ژاپنی (Euonymus japonicus) با برگهای براق و گاهی ابلق است؛ شمشاد واقعی (Buxus) برگهای ریزتری دارد و رشدش کندتر است.
هر دو نوع هرسپذیری عالی دارند و برای پرچین، حاشیه باغچه و فرمدهی هندسی بهترین گزینهاند. در آفتاب و نیمسایه رشد میکنند و سرمای معمول بیشتر شهرهای ایران را تحمل میکنند.
2. برگ نو (لیگوستروم)

برگ نو (Ligustrum) درختچهای پرشاخه با برگهای سبز براق است که سریع رشد میکند و بعد از هرس خیلی زود پر میشود. برای همین یکی از پرکاربردترین گیاهان پرچین در ایران است.
در بهار گلهای ریز سفید و معطر و در پاییز میوههای ریز سیاه میدهد. به خاک و آب سختگیر نیست، اما در زمستانهای خیلی سرد ممکن است بخشی از برگهایش بریزد و در بهار دوباره برگ بدهد.
3. پیراکانتا (آتش خار)

پیراکانتا درختچهای خاردار و مقاوم است که در بهار خوشههای گل سفید و از پاییز تا اواخر زمستان انبوهی از میوههای ریز نارنجی، قرمز یا زرد میدهد؛ همین میوهها حیاط را در فصل سرد رنگی نگه میدارند.
خارهای تیزش آن را به یک حصار طبیعی محافظ تبدیل کرده است. به آفتاب کامل نیاز دارد، به سرما و کمآبی مقاوم است و روی دیوار هم به شکل داربستی تربیت میشود.
4. فوتینیا یا درختچه سهرنگ

فوتینیا (Photinia × fraseri) را به خاطر برگهای جوان قرمز روشنش میشناسند که کمکم سبز تیره میشوند؛ ترکیب رنگهای قرمز، مسی و سبز روی یک بوته باعث شده در ایران «سهرنگ» نامیده شود.
هر بار که هرس شود، برگهای قرمز تازه میدهد؛ پس برای پرچینهای رنگی ایدهآل است. آفتاب کامل تا نیمسایه و خاک زهکشدار را دوست دارد.
5. پیتوسپوروم (میخک هندی)

پیتوسپوروم یا میخک هندی (Pittosporum tobira) بومی شرق آسیاست و برگهای چرمی و براقی دارد که به صورت گلسرخی دور شاخه جمع شدهاند. در اواسط بهار گلهای سفید کوچکی میدهد که کمکم کرم و زرد کمرنگ میشوند و عطری شبیه بهارنارنج دارند.
به گرما، خشکی و هوای شور ساحلی مقاوم است و در شهرهای جنوبی و شمالی ایران زیاد کاشته میشود، اما در سرمای شدید زیر حدود منفی ۱۰ درجه آسیب میبیند. از برگهایش در گلآرایی هم استفاده میشود.
6. ایلکس یا خاس

ایلکس یا خاس (Ilex) با برگهای براق و لبهخاردار و میوههای قرمز زمستانی شناخته میشود. گونهای از آن به نام خاس (Ilex spinigera) بومی جنگلهای هیرکانی شمال ایران است.
سایه و نیمسایه را بهخوبی تحمل میکند و برای گوشههای کمنور حیاط گزینه خوبی است. برای میوه دادن معمولاً به بوته نر و ماده در نزدیکی هم نیاز است.
7. کاملیا

کاملیا خویشاوند گیاه چای است و در زمستان و اوایل بهار، وقتی بیشتر گیاهان باغ گل ندارند، گلهای درشت سفید، صورتی یا قرمز میدهد. برگهایش تیره، چرمی و براق است.
کاملیا خاک اسیدی، رطوبت هوا و نیمسایه میخواهد؛ به همین دلیل در گیلان و مازندران بهترین رشد را دارد. در شهرهای خشک بهتر است در گلدان با خاک اسیدی و جای محفوظ نگهداری شود.
8. آکوبا

آکوبا (Aucuba japonica) با برگهای پهن و براق، اغلب با لکههای طلایی، یکی از معدود درختچههایی است که در سایه کامل هم شاداب میماند. فهرست کاملتر را در مطلب درختچههای سایهنشین ببینید.
بوتههای ماده در پاییز میوههای قرمز براق میدهند. آفتاب مستقیم تابستان برگهایش را میسوزاند؛ پس کنار دیوار شمالی یا زیر درختان بکاریدش.
9. ناندینا یا بامبوی مقدس

ناندینا (Nandina domestica) با وجود اسمش بامبو نیست، اما ساقههای راست و برگهای ظریفش ظاهری شبیه بامبو به آن داده. برگها در بهار مسی، در تابستان سبز و در پاییز و زمستان قرمز میشوند و خوشههای میوه قرمز هم دارد.
ناندینا مقاوم به سرما، کمتوقع و مناسب گلدان و باغچه است. میتوانید آن را با بذر ناندینا پرورش دهید؛ بذرش دیرجوانه است و به صبر و سرمادهی نیاز دارد.
10. زرشک زینتی

زرشکهای زینتی برای پرچینهای کوتاه و خاردار، رنگ برگ و میوههای قرمز پاییزی کاشته میشوند. دقت کنید که رایجترین آنها، زرشک ژاپنی (Berberis thunbergii)، در واقع برگریز است؛ گونههای همیشهسبز مثل Berberis julianae و Berberis darwinii برگهایشان را در زمستان نگه میدارند.
زرشک به سرما و کمآبی بسیار مقاوم است و آفتاب کامل میخواهد. زرشک خوراکی ایرانی هم برگریز است و از بذر زرشک قابل پرورش است.
11. مورد
مورد (Myrtus communis) درختچهای همیشه سبز و معطر است که در جنوب و غرب ایران بهصورت خودرو میروید. برگهای ریز و براقش با مالیدن بوی خوشی میدهند و در تابستان گلهای سفید ریز و سپس میوههای تیره میدهد.
به گرما و خشکی مقاوم است، هرس را به خوبی تحمل میکند و برای پرچینهای کوتاه و معطر در مناطق کمسرما مناسب است.
12. رزماری

رزماری درختچهای معطر و همیشه سبز با برگهای سوزنی است که هم زینتی است و هم ادویه. به آفتاب کامل و خاک زهکشدار نیاز دارد و کمآبی را خیلی خوب تحمل میکند؛ آبیاری زیاد بزرگترین دشمن آن است.
برای پرچینهای کوتاه، حاشیه مسیرها و گلدانهای بالکن عالی است. میتوانید بذر رزماری بکارید یا برای نتیجه سریعتر گلدان رزماری تهیه کنید.
13. اسطوخودوس

اسطوخودوس یا لاوندر بوتهای کوتاه و همیشه سبز با برگهای نقرهای و خوشههای گل بنفش معطر است که از اواخر بهار تا تابستان گل میدهد.
مثل رزماری آفتاب کامل و خاک سبک و کمآب را دوست دارد و برای حاشیه باغچه، باغهای کمآب و گلدان مناسب است. بذر اسطوخودوس را در اواخر زمستان در محیط بسته بکارید.
14. خرزهره
خرزهره (Nerium oleander) درختچه همیشه سبز بسیار مقاومی است که در بزرگراهها و شهرهای گرم ایران زیاد دیده میشود. از اواخر بهار تا پاییز گلهای صورتی، سفید یا قرمز میدهد و گرما، خشکی و خاک شور را تحمل میکند.
15. برگ بو
درختچه برگ بو (Laurus nobilis) همان گیاهی است که برگ خشکش در آشپزی استفاده میشود. برگهای براق و معطر دارد، به خوبی هرس میشود و در اقلیمهای معتدل و کمسرما پرچینی زیبا و کاربردی میسازد.
در سرمای شدید آسیب میبیند؛ در شهرهای سردسیر آن را در گلدان بکارید و زمستان به جای محفوظ ببرید. پرورش از بذر برگ بو ممکن است اما جوانهزنی آن کند است.
درختان همیشه سبز برای حیاط و ویلا
اگر بهجای درختچه به دنبال درخت همیشه سبز برای سایه، بادشکن یا حریم دید هستید، گزینههای زیر در اقلیم ایران امتحان خود را پس دادهاند. برای انتخاب درخت مناسب از نظر اندازه و ریشه، مطلب بهترین درخت برای حیاط منزل را هم ببینید.

| درخت | ویژگی | اقلیم مناسب | بذر |
|---|---|---|---|
| سرو نقرهای | برگ آبی نقرهای، رشد نسبتاً سریع، بادشکن | بیشتر مناطق؛ مقاوم به سرما و خشکی | بذر سرو نقرهای |
| سرو شیراز و سرو زربین | فرم ستونی یا مخروطی، حریم دید | مناطق معتدل و گرم | سرو شیراز، سرو زربین |
| کاج تهران (کاج الداری) | مقاوم به آلودگی، کمآبی و سرما | بیشتر مناطق ایران | بذر کاج تهران |
| ارس | بومی کوهستانهای ایران، بسیار مقاوم و کندرشد | مناطق سرد و کوهستانی | — |
| اکالیپتوس | بسیار سریعالرشد، برگ معطر، ریشه قوی | جنوب و مناطق کمسرما؛ برای حیاطهای کوچک توصیه نمیشود | بذر اکالیپتوس |
| ماگنولیا گرندیفلورا | برگ چرمی براق، گل سفید درشت معطر | شمال و مناطق معتدل | — |
| زیتون | برگ نقرهای، مقاوم به خشکی، میوهدار | مناطق معتدل و گرم | — |
| کاج مطبق (آروکاریا) | شاخههای طبقهطبقه، بیشتر گلدانی | در ایران بیشتر آپارتمانی یا جنوب | بذر کاج مطبق |
درختچههای همیشه سبز مقاوم به سرما
در شهرهای سردسیر مثل تبریز، همدان، اراک و مشهد، انتخاب گیاه مقاوم مهمترین عامل موفقیت است. شمشاد، پیراکانتا، ناندینا، ایلکس، زرشکهای همیشه سبز و اسطوخودوس سرمای معمول این شهرها را تحمل میکنند؛ از درختان هم سرو نقرهای، کاج تهران و ارس بهترین گزینهاند.
درختچههای همیشه سبز سریعالرشد
اگر میخواهید پرچین یا حریم دید زود شکل بگیرد، برگ نو، فوتینیا و خرزهره در شرایط مناسب سالانه ۳۰ تا ۶۰ سانتیمتر رشد میکنند. از درختان، سرو نقرهای و اکالیپتوس سریعترند. در مقابل، شمشاد واقعی، ایلکس و ارس کندرشدند اما عمر طولانی و فرم ماندگارتری دارند.
درختچههای همیشه سبز آپارتمانی و گلدانی
برای بالکن و تراس، درختچههای کمحجم مثل شمشاد ابلق، ناندینا، رزماری، اسطوخودوس و برگ بو در گلدانهای بزرگ بهخوبی رشد میکنند. کاملیا و آکوبا هم برای بالکنهای رو به شمال و کمآفتاب مناسباند. گلدان را حداقل ۱۰ سانتیمتر بزرگتر از ریشه انتخاب کنید و زهکشی کف آن را جدی بگیرید؛ گیاهان گلدانی در زمستان زودتر از گیاهان باغچه یخ میزنند.
درخت و درختچه همیشه سبز در جدول کلمات متقاطع
بسیاری از سؤالهای جدول درباره درختان همیشه سبزند. نامهای رایج را بر اساس تعداد حروف آوردهایم:
| تعداد حروف | درخت یا درختچه همیشه سبز |
|---|---|
| ۳ حرفی | سرو، کاج، ارس، سدر |
| ۴ حرفی | نراد، مورد، عشقه |
| ۵ حرفی | شمشاد، زربین، برگ نو |
| ۶ حرفی | خرزهره، سرخدار، کاملیا |
| ۷ حرفی و بیشتر | پیراکانتا، اکالیپتوس |
نکات کاشت و نگهداری درختچههای همیشه سبز
- زمان کاشت: پاییز (مهر و آبان) و اوایل بهار بهترین زمان کاشت نهال است؛ در پاییز ریشهها قبل از گرمای تابستان فرصت استقرار دارند.
- فاصله برای پرچین: نهالهای شمشاد و برگ نو را با فاصله ۳۰ تا ۵۰ سانتیمتر و درختچههای بزرگتر مثل فوتینیا و پیراکانتا را ۶۰ تا ۹۰ سانتیمتر بکارید.
- هرس: هرس فرم را در اواخر زمستان و هرس سبک را در اوایل تابستان انجام دهید. از هرس سنگین در اواخر تابستان خودداری کنید تا رشد جوان قبل از سرما سخت شود. جزئیات را در آموزش هرس درختان بخوانید.
- آبیاری: نهال تازهکاشت در سال اول آبیاری منظم میخواهد. بعد از استقرار، گیاهانی مثل رزماری، مورد و خرزهره کمآباند ولی کاملیا و آکوبا رطوبت ثابت را ترجیح میدهند.
- مالچ: یک لایه ۵ تا ۸ سانتیمتری مالچ پای بوته، رطوبت را حفظ و ریشه را از سرما محافظت میکند.
سؤالات متداول درباره درختچههای همیشه سبز
بذر و گلدان درختچهها و درختان همیشه سبز را از نازبو تهیه کنید
بذر ناندینا بذر سرو نقرهای بذر کاج تهران گلدان رزماری بذر اسطوخودوس
















