کلم، گلکلم و بروکلی سبزیهای فصل خنکاند. برای برداشت پاییز و زمستان، بذر را در مرداد و شهریور در خزانه بکارید و نشای ۴ تا ۶ هفتهای را در شهریور و مهر به زمین منتقل کنید. اگر الان (مهر) میخواهید شروع کنید، در مناطق معتدل نشای آماده بکارید و در مناطق گرم جنوب هنوز برای کاشت بذر وقت دارید.
| کاشت بذر در خزانه | مرداد و شهریور؛ مناطق گرم مهر و آبان |
| انتقال نشا | ۴ تا ۶ هفته بعد، در مرحلهی ۴ تا ۶ برگی |
| عمق بذر | ۰٫۵ تا ۱ سانتیمتر |
| فاصله کاشت | ۴۰ تا ۶۰ سانتیمتر بین بوتهها |
| برداشت | ۶۰ تا ۱۰۰ روز بعد از انتقال نشا |
| آفت اصلی | کرم برگخوار کلم و شتهی مومی |
انواع کلم برای کاشت پاییزه
| نوع | بخش خوراکی | حساسیت |
|---|---|---|
| کلم سفید و قرمز | سر فشردهی برگها | مقاومترین به سرما |
| گلکلم | گلآذین فشرده (کورد) | حساس به گرما و کمآبی؛ سختترین |
| بروکلی | غنچههای سبز قبل از باز شدن | بعد از برداشت اصلی، شاخههای فرعی هم میدهد |
| کلم چینی | برگهای لطیف | سریعالرشد؛ در گرما زود به گل میرود |
| کلم پیچ برگ (کیل) | برگ | بسیار مقاوم به سرما |
زمان کاشت کلم
کلم برای رشد خوب به دمای ۱۵ تا ۲۰ درجه نیاز دارد و سر یا گلآذینش باید در هوای خنک تشکیل شود. به همین دلیل کاشت پاییزه از کاشت بهاره موفقتر است.
کاشت بذر کلم در خزانه یا سینی نشا
- سینی نشا را با خاک سبک (کوکوپیت و پرلیت یا خاک مخصوص نشا) پر کنید.
- در هر خانه ۲ بذر به عمق ۰٫۵ تا ۱ سانتیمتر بکارید.
- خاک را مرطوب نگه دارید؛ بذر کلم در ۴ تا ۱۰ روز جوانه میزند.
- بعد از جوانهزنی، ضعیفتر را حذف کنید و سینی را در نور کامل بگذارید تا نشا دراز و ضعیف نشود.
- نشا در ۴ تا ۶ هفتگی، با ۴ تا ۶ برگ واقعی، آمادهی انتقال است.
انتقال نشا و کاشت در زمین
- کلم پرمصرف است: برای هر متر مربع ۳ تا ۵ کیلو کود دامی پوسیده یا ورمیکمپوست به خاک بدهید.
- فاصلهی بوتهها ۴۰ تا ۶۰ سانتیمتر و فاصلهی ردیفها ۶۰ تا ۷۵ سانتیمتر.
- نشا را کمی عمیقتر از سطح سینی بکارید تا ساقه محکم شود.
- بعدازظهر یا در هوای ابری منتقل کنید و بلافاصله آبیاری کنید.
داشت کلم: آبیاری و کوددهی
| موضوع | چه کنیم |
|---|---|
| آبیاری | منظم و یکنواخت. کمآبی باعث سر کوچک و تلخی، و آبیاری نامنظم باعث ترک خوردن سر کلم میشود. |
| کود سرک | ۳ تا ۴ هفته بعد از انتقال نشا، یک کود نیتروژندار یا کامل کنار بوتهها |
| مالچ | کاه یا خاکبرگ دور بوته رطوبت خاک را حفظ میکند |
| تناوب | کلم را تا ۳ سال در همان خاکی که کلمسانان کاشتهاید نکارید |
برداشت
- کلم: وقتی سر سفت و فشرده شد؛ با چاقو از پایین سر ببرید.
- گلکلم: وقتی گلآذین سفید و فشرده است و هنوز دانهدانه نشده.
- بروکلی: قبل از باز شدن غنچههای زرد. بعد از برداشت سر اصلی، شاخههای کوچک فرعی هم چند هفته برداشت میشوند.
آفات و بیماریهای کلم
| آفت یا بیماری | نشانه | کنترل |
|---|---|---|
| کرم برگخوار کلم (پروانه سفید) | سوراخهای بزرگ در برگ، کرم سبز | جمعآوری دستی، توری روی بوتهها، حشرهکش زیستی بیتی (Bt) |
| شتهی مومی کلم | کلنیهای خاکستری مومی پشت برگ | آبپاشی و محلول صابون؛ روشهای کنترل شته |
| کرم طوقهبر | بریدن نشای جوان از سطح خاک | حلقهی مقوایی دور ساقهی نشا |
| پوسیدگی و ریشهگرزی | پژمردگی، ریشهی متورم | زهکشی خوب و تناوب زراعی |
برای کاشت سبزیهای دیگر این فصل، کاشت سبزی خوردن در پاییز و در مهر چه بکاریم را ببینید.











