استویا (شیرین برگ) گیاهی چندساله و گرمادوست است که برگهایش بهطور طبیعی بسیار شیرین است و برگ خشکش چند ده برابر شکر شیرینی دارد. بذر استویا را اسفند و فروردین داخل خانه در دمای ۲۰ تا ۲۷ درجه روی خاک بپاشید و رویش خاک نریزید؛ جوانهزنی ۱ تا ۳ هفته طول میکشد و درصد آن معمولاً پایین است، پس بذر بیشتری بکارید. قلمه زدن از بوته مادر، مطمئنترین روش تکثیر است. استویا سرما را تحمل نمیکند و در زمستان باید داخل خانه نگهداری شود.
| نام علمی | Stevia rebaudiana |
| کاشت بذر | اسفند تا فروردین (داخل خانه) |
| عمق کاشت | سطحی (بذر نور میخواهد) |
| دمای جوانهزنی | ۲۰ تا ۲۷ درجه |
| جوانهزنی | ۱ تا ۳ هفته |
| فاصله کاشت | ۳۰ تا ۴۵ سانتیمتر |
| حداقل دمای زمستان | بالای ۵ تا ۸ درجه |
استویا چیست؟
استویا بوتهای ۳۰ تا ۸۰ سانتیمتری از خانواده کاسنی و بومی پاراگوئه و برزیل است. برگهای کوچک سبزش ترکیباتی به نام استویوزید و ربادیوزید دارند که طعم بسیار شیرینی ایجاد میکنند ولی کالری ندارند. برگ تازه یا خشک استویا را میتوان در چای، دمنوش و برخی دسرها بهجای قند استفاده کرد؛ برگ تازه کمی طعم شیرینبیان و تلخی ملایم هم دارد.
کاشت بذر استویا
تکثیر استویا با قلمه
اگر یک بوته استویا دارید، قلمه سریعترین و مطمئنترین روش تکثیر است. در بهار و تابستان، سرشاخههای ۸ تا ۱۰ سانتیمتری را زیر یک گره ببرید، برگهای پایینی را جدا کنید و ته قلمه را در پودر ریشهزایی بزنید. قلمهها را در خاک سبک و مرطوب یا در آب بگذارید؛ ۲ تا ۳ هفته بعد ریشه میدهند. روشهای ریشهزایی را در ریشهزایی قلمه در آب یا خاک ببینید.
نگهداری استویا
- نور: آفتاب کامل یا آفتاب صبح؛ در مناطق خیلی گرم سایه سبک بعدازظهر.
- خاک: سبک، زهکشدار و کمی اسیدی تا خنثی.
- آبیاری: خاک را یکنواخت کمی مرطوب نگه دارید؛ ریشه سطحی استویا خشکی را دوست ندارد ولی خاک خیس آن را میپوساند.
- کود: کود کمازت و کمپوست؛ کود ازته زیاد شیرینی برگ را کم میکند.
- سرزنی: نوک شاخهها را مرتب بچینید تا بوته پرشاخه شود و گل ندهد.
برداشت و خشک کردن برگ استویا
بیشترین شیرینی برگها درست قبل از گلدهی، معمولاً اواخر تابستان و اوایل پاییز است. ساقهها را ۱۰ سانتیمتر بالای خاک ببرید یا برگها را در طول تابستان بهتدریج بچینید. برگها را در سایه یا با دمای پایین خشک کنید و بعد خرد یا پودر کنید. برگ خشک استویا را در ظرف دربسته نگه دارید؛ مقدار کمی از آن برای شیرین کردن یک لیوان چای کافی است.
استویا کنار گیاهان دمنوشی دیگر مثل بابونه، اسطوخودوس و نعناع یک گلدان یا کرت دمنوش کامل میسازد.
سؤالات متداول
بذر استویا نازبو
بذر استویا یا شیرین برگ













