ارسال رایگان بالای ۳ میلیون تومانارسال رایگانپشتیبانی09192145297
حساب کاربری
سبد خرید شما خالی است
کمیاب‌ترین میوه‌های ایرانی؛ ۱۵ میوه بومی و جنگلی ایران با رویشگاه و فصل
  1. خانه
  2. مجله
  3. باغبانی و کشاورزی
  4. آموزش کاشت و پرورش گیاهان

کمیاب‌ترین میوه‌های ایرانی؛ ۱۵ میوه بومی و جنگلی ایران با رویشگاه و فصل

فهرست مطالب
  1. فهرست کمیاب‌ترین میوه‌های ایرانی
  2. میوه‌های جنگل‌های شمال
  3. میوه‌های کوهستانی زاگرس و البرز
  4. میوه‌های جنوب
  5. آیا می‌شود میوه‌های کمیاب را کاشت؟
  6. سؤالات متداول
  7. کمیاب‌ترین میوه‌های ایرانی کدام‌اند؟
  8. ازگیل را چطور می‌خورند؟
  9. آیا می‌شود این درختان را از بذر کاشت؟
  10. سیاه‌گیله چیست؟
  11. محلب چه کاربردی دارد؟

ایران به خاطر تنوع اقلیمی، از جنگل‌های هیرکانی شمال تا کوه‌های زاگرس و نخلستان‌های جنوب، میزبان ده‌ها میوه بومی و جنگلی است که در بازار کمتر دیده می‌شوند: ازگیل، سیاه‌گیله، خرمندی، ولیک، زالزالک زرد، کنار، محلب، زرشک کوهی، بنه، داغداغان و سنجد از جمله آن‌ها هستند. بسیاری از این درختان مقاوم به سرما و کم‌آبی‌اند و از بذر قابل کاشت‌اند؛ فقط بیشترشان به سرمادهی بذر و صبر چندساله نیاز دارند. در این مطلب ۱۵ میوه کمیاب ایرانی را با رویشگاه و فصل رسیدنشان معرفی کرده‌ایم.

میوه‌های کمیاب ایرانی در یک نگاه
رویشگاه‌های اصلیجنگل‌های هیرکانی، ارسباران، زاگرس، جنوب
فصل رسیدن بیشتر میوه‌هاشهریور تا آذر
بیشترین تنوعجنگل‌های شمال و ارسباران
امکان کاشت از بذربله، اغلب با سرمادهی
زمان کاشت بذرآبان تا آذر (فضای باز)
مقاومتبیشتر مقاوم به سرما و کم‌آبی

فهرست کمیاب‌ترین میوه‌های ایرانی

میوهرویشگاهفصل رسیدنویژگی
ازگیلجنگل‌های شمالآبان تا آذربعد از نرم شدن روی درخت یا در انبار خورده می‌شود
سیاه‌گیله (قره‌قات)ارتفاعات تالش و گیلانمرداد تا شهریورحبه‌های ریز سیاه‌آبی، خویشاوند بلوبری
خرمندی (کلهو)جنگل‌های شمالمهر تا آبانخرمالوی وحشی کوچک؛ پایه پیوند خرمالو
ولیکجنگل‌های شمالشهریور تا مهرنوعی زالزالک جنگلی سرخ
زالزالک زردزاگرس و البرزشهریور تا مهردرشت‌تر و شیرین‌تر از زالزالک سرخ
زغال اختهارسباران، گیلان، گلستانمرداد تا شهریورترش؛ لواشک و مربا
کنار (سدر)جنوب و جنوب‌غربفروردین تا خردادمیوه ریز گرد؛ درخت مقاوم به گرما
محلب (آلبالو تلخ)زاگرس و البرزتیر تا مردادهسته‌اش ادویه معطر است
زرشک کوهیکوهستان‌های سراسر کشورشهریور تا آبانخویشاوند وحشی زرشک بی‌دانه
بنه (چاتلانقوش)زاگرسشهریور تا مهرمیوه ریز روغنی؛ قهوه کردی
داغداغانزاگرس و البرزمهر تا آبانمیوه ریز شیرین با هسته درشت
سنجدسراسر کشور (نیمه‌خودرو)شهریور تا مهرآردی و شیرین؛ از هفت‌سین
انجیر کوهیزاگرس و جنوبمرداد تا شهریورمیوه ریز و شیرین
تمشک جنگلیحاشیه جنگل‌های شمالتیر تا شهریورحبه‌های سیاه؛ خاردار
میوه نسترن کوهیکوهستان‌هامهر تا آبانمیوه نارنجی گل‌سرخ وحشی؛ دمنوش

میوه‌های جنگل‌های شمال

جنگل‌های هیرکانی شمال ایران یکی از قدیمی‌ترین جنگل‌های جهان‌اند و میوه‌هایی مثل ازگیل، خرمندی، ولیک، سیاه‌گیله و تمشک جنگلی در آن‌ها می‌رویند. ازگیل میوه‌ای قهوه‌ای و سفت است که تا وقتی روی درخت یا در انبار نرم و «جاافتاده» نشود قابل خوردن نیست؛ طعمش شبیه ترکیب سیب پخته و خرماست. سیاه‌گیله حبه‌های ریز سیاه‌آبی شبیه بلوبری دارد و در ارتفاعات تالش جمع‌آوری می‌شود. خرمندی هم خرمالوی وحشی کوچکی است که به‌عنوان پایه برای پیوند خرمالو استفاده می‌شود.

میوه‌های کوهستانی زاگرس و البرز

کوهستان‌های غربی و شمالی ایران زیستگاه درختان مقاوم و کم‌آب‌خواهی مثل زالزالک، محلب، زرشک کوهی، بنه، داغداغان و بادام کوهی هستند. محلب یا آلبالو تلخ میوه‌ای سیاه و ترش دارد و مغز هسته‌اش ادویه‌ای معطر در شیرینی‌پزی است. داغداغان درختی بلندعمر با میوه‌های ریز شیرین است که در گذشته کنار مسجدها و امامزاده‌ها کاشته می‌شد. روش کاشت بنه را در راهنمای درخت بنه نازبو توضیح داده‌ایم.

میوه‌های جنوب

در مناطق گرم جنوب، کنار یا سدر از مقاوم‌ترین درختان به گرما و شوری است و میوه‌های ریز زرد و قهوه‌ای آن در بهار می‌رسد. انجیر کوهی هم در دامنه‌های زاگرس جنوبی و فارس می‌روید و میوه‌های کوچک و بسیار شیرینی دارد.

آیا می‌شود میوه‌های کمیاب را کاشت؟

بله؛ بیشتر این درختان از بذر قابل کاشت‌اند، ولی چند نکته را باید بدانید:

  • سرمادهی: بذر بیشتر درختان کوهستانی و جنگلی (زالزالک، زغال اخته، محلب، زرشک، بنه) به سرمای زمستان نیاز دارد. بهترین زمان کاشت آبان و آذر در فضای باز است.
  • صبر: بعضی بذرها مثل زالزالک و زغال اخته خواب دوگانه دارند و ممکن است بهار سال دوم سبز شوند.
  • سازگاری: گونه‌های جنگلی شمال در مناطق خشک رشد ضعیفی دارند؛ گونه‌های زاگرسی (بنه، محلب، بادام کوهی) برای مناطق کم‌آب مناسب‌ترند.
  • پیوند: برای میوه مرغوب‌تر، نهال‌های بذری را می‌شود با رقم‌های اصلاح‌شده پیوند زد؛ زمان آن را در زمان پیوند زدن درختان میوه ببینید.
تقویم کاشت بذر درختان میوه بومی
نوار رنگی: ۱۲ ماه سال از مهر تا شهریور
جمع‌آوری بذرشهریور تا آبان
کاشت پاییزه بذرآبان تا آذر
سرمادهی در یخچالآذر تا بهمن
کاشت بذر سرمادیدهاسفند
اشتباه رایج: برداشت بی‌رویه و کندن نهال‌های جنگلی از طبیعت، رویشگاه بسیاری از این گونه‌ها را تهدید کرده است. اگر به این میوه‌ها علاقه دارید، آن‌ها را از بذر در باغ یا حیاط خودتان پرورش دهید.

اگر به میوه‌های عجیب سایر نقاط دنیا هم علاقه دارید، ۳۰ میوه عجیب و کمیاب دنیا را بخوانید؛ برای درختان میوه‌دار حیاط هم درخت عناب و بهترین درخت برای حیاط منزل را ببینید.

سؤالات متداول

ازگیل، سیاه‌گیله، خرمندی، ولیک، زالزالک زرد، زغال اخته، کنار، محلب، زرشک کوهی، بنه، داغداغان و انجیر کوهی از جمله میوه‌های بومی کمتر شناخته‌شده‌اند.

ازگیل باید روی درخت یا در انبار نرم و قهوه‌ای شود؛ میوه سفت آن گس و غیرقابل خوردن است.

بله؛ بیشتر آن‌ها با کاشت پاییزه بذر یا سرمادهی در یخچال سبز می‌شوند.

میوه ریز سیاه‌آبی بومی ارتفاعات تالش و گیلان، خویشاوند بلوبری.

مغز هسته محلب ادویه‌ای معطر برای شیرینی‌پزی است و میوه‌اش ترش و خوراکی است.

مطالب مرتبط

مجله ←
باغبانی و کشاورزی۳۰ میوه عجیب و کمیاب دنیا با اسم و عکس

<p>اسم و عکس ۳۰ میوه عجیب و کمیاب دنیا، از دوریان و مانگوستین تا میوه اژدها و جک‌فروت؛ همراه با فهرست میوه‌های استوایی بر اساس رنگ، میوه‌های کمیاب ایران و میوه‌هایی که می‌توانید در خانه بکارید.</p>

۲۶ دی ۱۳۹۶
باغبانی شهریمعرفی درخت عناب و خواص دارویی آن

<p>درخت عناب بومی مناطق گرمسیر بوده و از کشور چین منشاء گرفته است ولی امروزه منوط به کشور چین نیست و در بسیاری از مناطق یافت می شود و ما&hellip;</p>

۱۲ اسفند ۱۳۹۷
باغبانی و کشاورزیزمان پیوند زدن درختان میوه

<p style="text-align:justify">یکی از مهم ترین پارامترها برای پیوند زدن درخت، برقراری شرایط محیطی و فیزیولوژیکی مناسب گیاه می&zwnj;باشد. بسیاری از باغبانان و کشاورزان برای اهداف گوناگون این عمل را در&hellip;</p>

۲۱ تیر ۱۳۹۷
آموزش کاشت و پرورش گیاهانراه‌ های کاشت پسته

<p style="text-align:justify">برای کاشت پسته، بیشتر مناطق بیابانی گرم و نیمه خشک مناسب هستند، چرا که تابستان&zwnj;های این مناطق، گرم و خشک طولانی هستند و زمستان&zwnj;های مناسب و معتدل دارند. مکانی که&hellip;</p>

۲۴ تیر ۱۳۹۹
باغبانی و کشاورزینحوه کاشت و پرورش درخت فندق در خانه

<p style="text-align:justify">فندق درختچه زیبایی است که در اثر کنار هم قرار گرفتن و در یک ردیف بودن به موازات سایر ردیف&zwnj;ها باغاتی زیبا انبوه را به وجود آورده که چشم&hellip;</p>

۳۰ دی ۱۳۹۸

محصولات مرتبط

دیدگاه‌ها

دیدگاه خود را بنویسید
دیدگاه‌ها پس از تأیید نمایش داده می‌شود.