مرزه سبزی معطر و آفتابدوستی است که بذر خیلی ریزی دارد و برای جوانهزنی به نور نیاز دارد؛ پس بذر را روی خاک بپاشید و فقط ۲ تا ۳ میلیمتر خاک نرم رویش بریزید. مرزه یکساله (مرزه تابستانه) را بعد از رفتن سرما، اسفند تا اردیبهشت بکارید؛ در مناطق گرم جنوبی کاشت پاییزه (مهر و آبان) هم ممکن است. مرزه ۷ تا ۱۵ روز بعد سبز میشود و ۶۰ تا ۷۰ روز بعد، درست قبل از گل دادن، برای برداشت آماده است.
| نام علمی | Satureja hortensis (مرزه تابستانه) |
| زمان کاشت | اسفند تا اردیبهشت؛ جنوب: مهر و آبان |
| عمق کاشت | ۲ تا ۳ میلیمتر (تقریباً سطحی) |
| جوانهزنی | ۷ تا ۱۵ روز در ۱۸ تا ۲۲ درجه |
| فاصله کاشت | ۲۰ تا ۲۵ سانتیمتر |
| برداشت | ۶۰ تا ۷۰ روز، قبل از گلدهی |
| نور | آفتاب کامل |
انواع مرزه
| نوع | ویژگی | کاربرد |
|---|---|---|
| مرزه تابستانه (یکساله) | بوته ظریف ۳۰ تا ۴۵ سانتیمتری، عطر ملایم و شیرین | سبزی خوردن، خشک کردن برای غذا |
| مرزه زمستانه (چندساله) | بوته چوبی و همیشهسبز، عطر تندتر | باغچه دارویی، حاشیهکاری |
| مرزه خوزستانی | گونه بومی ایران، اسانس زیاد | گیاه دارویی |
| مرزه کوهی | رویش طبیعی در کوهستانها | دارویی و دمنوش |
آنچه در باغچه و برای سبزی خوردن میکارند بیشتر مرزه تابستانه است. برای آشنایی با فواید مرزه، مطلب خواص دارویی مرزه را بخوانید.
زمان کاشت مرزه
روش کاشت بذر مرزه
کاشت مرزه در گلدان
مرزه برای گلدان و بالکن عالی است. گلدانی با قطر و عمق ۱۵ تا ۲۰ سانتیمتر و سوراخ زهکش انتخاب کنید و خاک گلدان را با کمی پرلیت سبک کنید. گلدان باید دستکم ۶ ساعت آفتاب بگیرد؛ کنار پنجره جنوبی بهترین جاست. در گلدان آبیاری را وقتی انجام دهید که سطح خاک خشک شده باشد. ترکیبهای مناسب خاک را در کاشت سبزی در گلدان توضیح دادهایم.
آبیاری و مراقبت
- آبیاری: مرزه بعد از استقرار کمآبخواه است؛ آبیاری زیاد عطرش را کم و ریشه را پوسیده میکند.
- کود: کود زیاد لازم ندارد؛ خاک فقیرتر اسانس و عطر بیشتری میدهد.
- سرزنی: چیدن نوک ساقهها بوته را پرپشتتر میکند.
- قیم: بوتههای بلند ممکن است در باد بخوابند؛ کاشت فشردهتر یا قیم کوتاه کمک میکند.
برداشت و خشک کردن مرزه
بهترین زمان برداشت مرزه وقتی است که اولین غنچهها ظاهر میشوند؛ در این زمان عطر و اسانس برگها به بیشترین مقدار میرسد. ساقهها را ۱۰ سانتیمتر بالای خاک ببرید تا بوته دوباره جوانه بزند و چین دوم را بدهد. برای خشک کردن، ساقهها را دسته کنید و وارونه در جای سایه، خشک و پرهوا آویزان کنید. بعد از خشک شدن کامل، برگها را جدا کنید و در ظرف شیشهای دربسته دور از نور نگه دارید.
مرزه کنار جعفری و گشنیز بخشی از باغچه سبزی خوردن است.
















