سیاه دانه (شونیز) گیاهی یکساله با گلهای ظریف آبی کمرنگ یا سفید است که دانههای سیاه و معطرش در نان، ترشی و طب سنتی استفاده میشود. سیاه دانه را در مناطق معتدل و گرم پاییز (مهر و آبان) و در مناطق سرد اسفند و فروردین مستقیم در زمین بکارید؛ بذر را ۰.۵ تا ۱ سانتیمتر زیر خاک بکارید تا ۷ تا ۱۴ روز بعد سبز شود. کپسولهای دانه در خرداد و تیر، وقتی قهوهای و خشک شدند، برداشت میشوند.
| نام علمی | Nigella sativa |
| کاشت پاییزه | مهر تا آبان (معتدل و گرم) |
| کاشت بهاره | اسفند تا فروردین (سرد) |
| عمق کاشت | ۰.۵ تا ۱ سانتیمتر |
| جوانهزنی | ۷ تا ۱۴ روز |
| فاصله بوته | ۱۵ تا ۲۰ سانتیمتر |
| برداشت دانه | خرداد تا تیر |
گیاه سیاه دانه چه شکلی است؟
سیاه دانه از خانواده آلاله است و بوتهای ۳۰ تا ۶۰ سانتیمتری با برگهای نخی و ظریف شبیه شوید دارد. گلهایش پنجپر، آبی کمرنگ یا سفید و حدود ۲ تا ۳ سانتیمتریاند. بعد از گلدهی، کپسولهای بادکنکی شکل تشکیل میشود که داخلشان دهها دانه ریز سهگوش و سیاه قرار دارد. دانه سیاه دانه بوی تند و کمی تلخ دارد و در ایران در نان، ترشی، پنیر و طب سنتی استفاده میشود.
زمان کاشت سیاه دانه
روش کاشت بذر سیاه دانه
مراقبت از سیاه دانه
- آبیاری: سیاه دانه نسبتاً مقاوم به خشکی است؛ در بهار، بهخصوص در زمان گلدهی و پر شدن دانه، آبیاری منظم عملکرد را بیشتر میکند. آبیاری زیاد باعث پوسیدگی ریشه میشود.
- کود: کمی کود ازته در اوایل بهار کافی است.
- علف هرز: در مرحله گیاهچه وجین کنید؛ بوتههای جوان ظریفاند.
- آفات: شته گاهی روی سرشاخهها دیده میشود؛ روشهای طبیعی مقابله با شته کافی است.
برداشت و نگهداری دانه سیاه دانه
وقتی کپسولها قهوهای و خشک شدند ولی هنوز باز نشدهاند، بوتهها را صبح زود ببرید تا دانه کمتری بریزد. بوتهها را روی پارچه در سایه چند روز خشک کنید، بعد بکوبید یا کپسولها را بین دست بمالید و با الک و باد دادن دانهها را جدا کنید. دانه سیاه دانه را در ظرف شیشهای دربسته در جای خشک و تاریک نگه دارید.
سیاه دانه کنار گیاهان دانهای و دارویی دیگر مثل گیاه خردل، انیسون و بابونه بخشی از یک باغچه دارویی کامل است. برای کشت مزرعه هم مصرف بذر در هکتار را ببینید.
سؤالات متداول
بذر سیاه دانه نازبو
بذر سیاهدانه















