برای از بین بردن شته اول برگها را با فشار آب بشویید، بعد سه تا چهار بار با فاصلهی ۳ تا ۵ روز محلول صابون یا روغن چریش (نیم) را روی پشت و روی برگها بپاشید. در آلودگی شدید یا روی درختان بزرگ، سم مخصوص شته را طبق دستور برچسب استفاده کنید و همزمان کود نیتروژن را کم کنید.
| اولین اقدام | شستن شتهها با فشار آب |
| خانگی و ایمن | محلول صابون ساده (حدود ۱ قاشق غذاخوری در ۱ لیتر آب) |
| طبیعی و مؤثر | روغن چریش ۰٫۵ تا ۱ درصد |
| تکرار | هر ۳ تا ۵ روز، ۳ تا ۴ بار |
| زمان سمپاشی | عصر یا صبح زود؛ نه زیر آفتاب |
| پیشگیری | کود نیتروژن کمتر، کنترل مورچه، کفشدوزک |
شته چیست و چطور آن را بشناسیم؟
شتهها حشرات بسیار کوچک (۱ تا ۴ میلیمتر)، نرمتن و گلابیشکلاند که به رنگ سبز، سیاه، زرد، قهوهای یا خاکستریِ مومی دیده میشوند. با مکیدن شیرهی گیاه زندگی میکنند و خیلی سریع زیاد میشوند؛ مادهها در فصل گرم بدون جفتگیری نوزاد زنده به دنیا میآورند.
- تجمع حشرات ریز روی سرشاخههای جوان، غنچهها و پشت برگها
- برگهای پیچخورده، چروک یا زرد
- لایهی چسبناک و براق روی برگ (عسلک) و بعد کپک سیاه روی آن
- رفتوآمد زیاد مورچه روی گیاه؛ مورچهها از شتهها برای عسلک محافظت میکنند
روشهای خانگی از بین بردن شته
۱. شستن با فشار آب
سادهترین و بیخطرترین روش. گلدان را به حمام یا حیاط ببرید و پشت و روی برگها را با جریان آب نسبتاً قوی بشویید. برای آلودگی کم، همین کار در چند نوبت کافی است.
۲. محلول صابون (یا مایع ظرفشویی)
صابون لایهی محافظ بدن شته را از بین میبرد. حدود ۱ قاشق غذاخوری (۱۵ میلیلیتر) صابون مایع ساده را در ۱ لیتر آب حل کنید و روی شتهها بپاشید. تا جایی که میشود از صابون بدون عطر، بدون سفیدکننده و بدون چربیبر قوی استفاده کنید.
۳. روغن چریش (نیم)
روغن چریش هم روی شتههای بالغ و هم روی تغذیه و تولیدمثل آنها اثر دارد. ۵ تا ۱۰ میلیلیتر روغن چریش را با چند قطره صابون (برای حل شدن در آب) در ۱ لیتر آب ولرم مخلوط کنید و همان روز مصرف کنید.
سرکه و جوش شیرین؟
سرکه حتی رقیقشده میتواند برگ را بسوزاند و اثرش روی شته محدود است؛ پیشنهادش نمیکنیم. جوش شیرین بیشتر برای بیماریهای قارچی مثل سفیدک کاربرد دارد و روی شته اثر قابلاعتمادی ندارد.
| روش | اثر روی شته | مناسب برای | نکته |
|---|---|---|---|
| فشار آب | متوسط | آلودگی کم، گلدان | بیخطرترین روش |
| محلول صابون | خوب | گلدان و باغچه | ۳ تا ۴ بار تکرار؛ تست روی چند برگ |
| روغن چریش | خوب تا عالی | گلدان، باغچه، درختچه | زیر آفتاب مستقیم نپاشید |
| الکل رقیق | متوسط | آلودگی نقطهای | با پنبه روی تجمع شتهها؛ نه کل گیاه |
| سرکه | ضعیف | — | خطر سوختگی برگ |
| سم شیمیایی | عالی | آلودگی شدید، درختان | طبق برچسب و با تجهیزات ایمنی |
دشمنان طبیعی شته
کفشدوزکها، بالتوریها و زنبورهای پارازیتوئید شته را کنترل میکنند. در باغچهای که سم وسیعالطیف زیاد مصرف میشود، این حشرات مفید از بین میروند و شته سریعتر برمیگردد. کاشت گلهایی مثل بابونه، شوید و همیشهبهار به جذب آنها کمک میکند. روشهای دیگر را در آفتکشهای طبیعی بخوانید.
از بین بردن شته درختان
- زمستان: روی درختان میوه، تخمهای زمستانگذران شته با روغن زمستانه (روغن ولک) در دورهی خواب درخت کنترل میشوند.
- بهار: با شروع رشد جوانهها سرشاخهها را بررسی کنید؛ کنترل در اول آلودگی خیلی آسانتر است.
- مورچه: با نوار چسب دور تنه، رفتوآمد مورچه را قطع کنید.
- سرشاخههای خیلی آلوده را هرس کنید و دور بیندازید.
سم شیمیایی شته
در آلودگی شدید، بهخصوص روی درختان و مزرعه، از سمهای مخصوص آفات مکنده استفاده میشود. دوز و فاصلهی سمپاشی را فقط از برچسب همان محصول بگیرید، دورهی کارنس (فاصلهی سمپاشی تا برداشت) را رعایت کنید و برای جلوگیری از مقاوم شدن شته، نوع سم را عوض کنید. سموم و قارچکشها را در دستهی سم و قارچکش ببینید.
پیشگیری از شته
- کود نیتروژن زیاد رشد نرم و آبدار میسازد که غذای مورد علاقهی شته است؛ کوددهی را متعادل کنید.
- گیاه تازهخریده را یک تا دو هفته جدا نگه دارید و بررسی کنید.
- کارت زرد چسبنده شتههای بالدار را شکار میکند و نشان میدهد آلودگی شروع شده است.
- پشت برگها را هفتهای یک بار نگاه کنید.
ابزار مبارزه با شته
کارت زرد، سمپاش و سموم مناسب در فروشگاه نازبو:
چسب زرد جذبکننده حشراتسمپاش دستی ۵ لیتریسمپاش ۲ لیتریسم و قارچکش













