لیکا (رُس منبسطشده) دانههای سبک و متخلخلی است که از پختن خاک رس در حرارت بالا ساخته میشود. در گلدان از آن برای زهکشی ته گلدان، سبک کردن خاک، مالچ روی خاک، افزایش رطوبت اطراف گیاه و کشت بدون خاک (هیدروپونیک و لیکاپون) استفاده میشود. لیکا آب را در منافذ خود نگه میدارد و کمکم پس میدهد، نمیپوسد، pH تقریباً خنثی دارد و بعد از شستشو بارها قابل استفاده است.
| جنس | خاک رس منبسطشده در حرارت بالا |
| مهمترین کاربرد | زهکشی ته گلدان |
| کاربردهای دیگر | مالچ، رطوبتساز، کشت بدون خاک، سبک کردن خاک |
| pH | تقریباً خنثی |
| غذا | ندارد؛ در کشت بدون خاک کود محلول لازم است |
| ماندگاری | چند ساله؛ با شستشو دوباره استفاده میشود |
لیکا چیست و چه فرقی با لیکاپون دارد؟
لیکا از گرم کردن گلولههای خاک رس در کوره تا حدود ۱۱۰۰ درجه ساخته میشود؛ گازهای داخل رس منبسط میشوند و دانهای سبک با پوسته سخت و درون متخلخل به دست میآید. «لیکاپون» در بازار گل و گیاه معمولاً به روش کاشت گیاه آپارتمانی فقط در لیکا و آب (کشت نیمههیدروپونیک) یا به لیکای مخصوص این کار گفته میشود.

کاربردهای لیکا در گلدان
روش استفاده از لیکا برای زهکشی
لیکا را قبل از استفاده بشویید تا گرد و خاکش برود. ته گلدان (که حتماً سوراخ زهکش داشته باشد) یک لایه لیکا بریزید، یک تکه توری یا پارچه نازک رویش بگذارید تا خاک لابهلای دانهها نرود و بعد خاک را اضافه کنید. جزئیات بیشتر را در چگونه گلدان را زهکشی کنیم بخوانید.
کاشت گیاه در لیکا (لیکاپون) قدم به قدم
- لیکا را بشویید و ۶ تا ۲۴ ساعت در آب بخیسانید تا منافذش پر از آب شود.
- ریشه گیاه را از خاک درآورید و زیر آب ولرم کاملاً بشویید؛ ریشههای پوسیده را ببرید.
- گیاه را در گلدان بدون سوراخ یا گلدان توری داخل گلدان دیگر بگذارید و دورش را لیکا بریزید.
- آب را فقط تا یکسوم ارتفاع لیکا پر کنید؛ ریشهها خودشان به سمت آب رشد میکنند.
- از کود مخصوص هیدروپونیک یا کود مایع رقیق استفاده کنید و هر ۲ تا ۴ هفته آب گلدان را کامل عوض کنید.
مزایا و معایب لیکا
| مزایا | معایب |
|---|---|
| سبک و تمیز، بدون بو | هیچ مواد غذایی ندارد |
| نمیپوسد و چند سال دوام دارد | در کشت بدون خاک نیاز به کود محلول دارد |
| زهکشی و تهویه عالی | در خاک خیلی سبک، آب را زود خالی میکند |
| قابل شستشو و استفاده دوباره | قیمت بیشتر از سنگریزه |
لیکا تنها بستر سبککننده نیست؛ پرلیت و پیت ماس هم کاربردهای مشابهی دارند. مقایسه آنها را در آشنایی با انواع بستر کشت ببینید.
سؤالات متداول
لیکا و بستر کشت نازبو
لیکا و لیکاپون دانه درشت















