کدو قلیانی (Lagenaria siceraria) کدویی بالارونده است که پوسته میوهاش بعد از خشک شدن سخت و چوبی میشود. از آن ظرف، قمقمه، لانه پرنده، ساز، کاردستی و تزئینات میسازند و در گذشته برای ساخت پایه قلیان استفاده میشد؛ میوه جوان آن هم در بسیاری از کشورها پخته و خورده میشود. کدو قلیانی در بهار بعد از گرم شدن هوا کاشته و در پاییز، وقتی ساقه و میوه روی بوته خشک شد، برداشت میشود.
| نام علمی | Lagenaria siceraria |
| کاربرد | ظرف و کاردستی، ساز، تزئین؛ میوه جوان خوراکی |
| زمان کاشت | فروردین تا اردیبهشت (بعد از سرما) |
| جوانهزنی | ۷ تا ۱۴ روز؛ خیساندن بذر کمک میکند |
| داربست | لازم؛ گیاه چند متر بالا میرود |
| خشک کردن | ۱ تا ۶ ماه بسته به اندازه |
کدو قلیانی چه مصرفی دارد؟
- ظرف و قمقمه: پوسته خشکشده سبک و ضدآب است و از قدیم برای نگهداری آب و دانه استفاده میشد.
- کاردستی و تزئین: رنگآمیزی، حکاکی و سوزاندن طرح روی پوسته؛ ساخت چراغ و گلدان.
- لانه پرنده: با ایجاد سوراخ ورودی، لانه طبیعی برای گنجشک و پرندگان کوچک میشود.
- ساز: در ساخت سازهای کوبهای و زهی محلی.
- خوراکی: میوه جوان و نرم (قبل از سفت شدن پوست) در آشپزی آسیایی و آفریقایی پخته میشود.
کاشت کدو قلیانی
اصول کلی کاشت کدوها در راهنمای مرجع کاشت کدو آمده است. گلهای کدو قلیانی سفیدند و عصر و شب باز میشوند؛ اگر میوه نمیبندد، گردهافشانی دستی را عصرها انجام دهید.
برداشت و خشک کردن کدو قلیانی
برای استفاده تزئینی، میوه را تا وقتی ساقهاش قهوهای و خشک شود روی بوته بگذارید؛ معمولاً اواخر شهریور تا آبان. قبل از یخبندان شدید برداشت کنید، یک دم ۵ تا ۱۰ سانتیمتری نگه دارید و میوه را با آب و کمی سرکه بشویید.

















