ریحان فقط یک گیاه نیست؛ دهها رقم با رنگ، اندازه و عطر متفاوت دارد. ریحان سبز و بنفش ایرانی برای سبزی خوردن، ریحان ایتالیایی (گنووس) برای پستو و پیتزا، ریحان تایلندی و مقدس برای غذاهای آسیایی، و ریحانهای دارچینی و لیمویی برای عطر خاص و دمنوش کاشته میشوند. روش کاشت همه آنها تقریباً یکی است: بعد از گرم شدن هوا (فروردین تا تیر) بذر را نیم سانتیمتر زیر خاک گرم بکارید تا ۵ تا ۱۰ روز بعد سبز شود.
| نام علمی | Ocimum basilicum و گونههای خویشاوند |
| ریحانهای سبزی خوردن | سبز و بنفش ایرانی |
| ریحانهای آشپزی فرنگی | ایتالیایی، برگ پهن، کاهویی، یونانی |
| ریحانهای معطر خاص | دارچینی، لیمویی، تایلندی، مقدس |
| زمان کاشت | فروردین تا تیر |
| جوانهزنی | ۵ تا ۱۰ روز |
جدول انواع ریحان
| نوع ریحان | ظاهر | طعم و عطر | کاربرد |
|---|---|---|---|
| ریحان سبز ایرانی | برگ متوسط سبز، بوته پرشاخه | عطر کلاسیک و ملایم | سبزی خوردن |
| ریحان بنفش ایرانی | برگ و ساقه بنفش تیره | تندتر و معطرتر | سبزی خوردن، تزیین |
| ریحان ایتالیایی (گنووس) | برگ درشت براق و کمی قاشقی | شیرین، کمی میخکی | پستو، پیتزا، سالاد |
| ریحان برگ پهن | برگهای خیلی درشت | ملایم و شیرین | پاستا و سس |
| ریحان کاهویی | برگهای پفدار و چیندار مثل کاهو | ملایم | سالاد و ساندویچ |
| ریحان یونانی (بوتهای) | بوته کروی کوچک با برگهای ریز | عطر قوی | گلدان، حاشیه باغچه |
| ریحان دارچینی | ساقه بنفش، گل صورتی | عطر دارچین | دمنوش، شیرینی، میوه |
| ریحان لیمویی | برگ باریک سبز روشن | عطر لیمو | ماهی، سالاد، دمنوش |
| ریحان تایلندی | ساقه بنفش، گلآذین بنفش | بادیان و شیرینبیان | غذاهای تایلندی و ویتنامی |
| ریحان مقدس (تولسی) | برگ کرکی سبز یا بنفش | تند و فلفلی | دمنوش، آشپزی هندی |
| ریحان افغانی | برگ ریز تا متوسط | عطر قوی | سبزی خوردن |
| ریحان یاقوت ارغوانی | بنفش براق و یکدست | معطر، کمی تند | تزیین، سالاد |
ریحانهای سبزی خوردن ایرانی
ریحان سبز و بنفش ایرانی رایجترین ریحانهای سفره ایرانیاند. ریحان بنفش عطر و تندی بیشتری دارد و رنگش در سبزی خوردن جلوه خاصی دارد. هر دو با چیدن سرشاخهها چندین بار در تابستان محصول میدهند. برای روش کامل کاشت آنها در باغچه و گلدان، مطلب کاشت ریحان در باغچه و گلدان را ببینید.
ریحانهای ایتالیایی و آشپزی
ریحان گنووس پایه سس پستو و پیتزای مارگاریتاست و برگهای درشت، براق و شیرینی دارد. ریحان برگ پهن و کاهویی برگهایی به اندازه کف دست میدهند که برای سالاد و ساندویچ عالیاند. ریحان یونانی بوتهای کروی و جمعوجور با برگهای بسیار ریز است که برای گلدان و لبه پنجره آشپزخانه مناسب است و ظاهری تزیینی دارد.
ریحانهای معطر و خاص
- ریحان دارچینی: ساقه بنفش و عطر دارچینی دارد؛ در دمنوش و کنار میوه و دسر استفاده میشود.
- ریحان لیمویی: عطر تند لیمو دارد و کنار ماهی و سالاد بسیار خوشطعم است.
- ریحان تایلندی: عطری بین بادیان و شیرینبیان دارد و در حرارت پخت عطرش را حفظ میکند؛ اصلیترین ریحان غذاهای آسیای شرقی.
- ریحان مقدس: در هند تولسی نامیده میشود و طعمی تند و فلفلی دارد؛ بیشتر برای دمنوش.
کاشت انواع ریحان
روش کاشت ریحان در آب و ریشهدار کردن قلمه را در کاشت سبزی در آب و ترکیبهای خاک گلدان را در کاشت سبزی در گلدان توضیح دادهایم.















